Кечээ, 28-февралда АКШ менен Израилдин Иранга каршы операциясы башталды. АКШнын президенти Дональд Трамп жана Израилдин премьер-министри Биньямин Нетаниягу анын максаты Иран режими тарабынан жаралган коркунучту жоюу экенин билдиришти. Ракеталык жана авиациялык соккулар Ирандын аймагындагы аскердик объектилерге — Керманшах, Хамадан, Тебриз шаарларындагы ракета базаларына, Тегеран жана анын айланасындагы, ошондой эле Исфахан менен Кумдагы ракета өндүрүү жана ракета күчтөрүн башкаруу борборлоруна жасалды. Бул тууралуу «Медуза» жазды.
Расмий эмес израилдик булактар алгачкы буталардын арасында Ирандын жогорку жетекчилери болгонун билдиришти: жогорку лидер аятолла Али Хаменеи, президент Масуд Пезешкиан, Улуттук коопсуздук боюнча жогорку кеңештин катчысы Али Ларижани, Коргоо кеңешинин башчысы Али Шамхани, коргоо министри Азиз Насирзаде, Ислам революциясынын сакчылар корпусунун (КСИР) командачысы Мохаммад Пакпур жана башкалар. Согуш башталгандан бери коомчулукка Ирандын жогорку даражалуу аткаминерлеринен тышкы иштер министри Аббас Арагчи гана чыккан.
АКШ жана Израиль лидерлери операциянын максаты катары Ирандагы аятоллалар режимин кулатуу же жок дегенде ирандык нааразычылык акцияларына аны кулатууга шарт түзүү экенин билдиришти.
2026-жылдын 28-февралындагы операция Израилдин аскер-аба күчтөрү үчүн тарыхтагы эң ири операция болду. Ага болжол менен 200 учак катышып, 500гө жакын буталарга сокку урулган.
Иран болсо жооп иретинде Израилге жана Жакынкы Чыгыштагы маанилүү америкалык базаларга — Катардагы Аль-Удейд, Кувейттеги Али ас-Салим, БАЭдеги Аль-Дафра базаларына, ошондой эле Бахрейндеги АКШнын Бешинчи флотунун штабына ракета учурду.
Иран ракеталары же алардын сыныктары БАЭнин Абу-Даби жана Дубай шаарларына кулады. Сауд Аравиясы да чабуулга кабылды: өлкөнүн Чыгыш аймагында (мунай өндүрүүнүн негизги борбору) жана борбор калаа Эр-Риядда аба коркунучу жарыяланды. Мындан тышкары, Иран Перс булуңундагы АКШнын башка союздаштарына (тактап айтканда, Кувейт, Катар, Бахрейн жана БАЭдеги аэропортторго) алыс аралыкка учуучу «Шахед» камикадзе-дрондору менен сокку урду.
Ирандын айрым соккулары бутага жеткени айтылууда. Такталбаган маалыматтарга караганда, Аль-Удейд базасында радар талкаланып, Бахрейндеги базада өрт чыккан.
Абу-Дабиде бир адам каза болуп, Сириянын Сувайда шаарында (Израилди көздөй багытталган, бирок атып түшүрүлгөн иран ракетасынын сыныктары түшкөн жерде) дагы төрт адам набыт болду.
Ирандын Кызыл жарым ай коомунун алдын ала маалыматына ылайык, америкалык жана израилдик соккулардын натыйжасында 200дөн ашуун адам каза болуп, 700дөн ашыгы жаракат алды.
Иран маалымат агенттиктеринин билдиришинче, өлкөнүн түштүгүндөгү Хормозган провинциясынын Минаб шаарындагы кыздар үчүн башталгыч мектеп соккуга кабылган. Жергиликтүү прокуратуранын маалыматы боюнча, кеминде 85 адам каза болгон, алардын канчасы окуучу кыздар экени такталган эмес. Бул маалыматтар көз карандысыз булактар тарабынан ырастала элек.
Кечкиге жуук Иран Перс булуңун Инд океаны менен байланыштырган Ормуз кысыгын жапканын жарыялады. Дал ушул кысык аркылуу дүйнөлүк мунай ташуунун болжол менен төрттөн бири өтөт. Ислам Республикасы аны кантип тосмокчу экени азырынча белгисиз: анын флоту негизинен чакан кайыктардан турат, ал эми АКШ зарыл болсо кысыкка бир нече ири кемелерди киргизе алат. Теориялык жактан Иран өтүп жаткан танкерлерге дрондор менен чабуул коюшу же кысыкты миналап салышы мүмкүн, бирок азырынча мындай аракеттер тууралуу маалымат түшө элек.
